Άης-Γιώρκης ο φτωχός

Το ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου βρίσκεται στην περιοχή Ριζοελιάς, δυτικά της Αραδίππου, στον περίβολο της αίθουσας δεξιώσεων «Κοσμύρια». Με βάση ιστορικές μαρτυρίες και ενδείξεις, κατά την αρχαιότητα (13ος π.Χ. αιώνας), στην περιοχή υπήρχε οικισμός, ο οποίος, μετά από αιώνες καταστράφηκε από επιδρομές των Σαρακηνών. Από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου των φτωχών διασώθηκαν μερικές βυζαντινές φορητές εικόνες της ενετικής περιόδου, που φωτογραφήθηκαν το 1937 από τον βυζαντινολόγο Talbot Rice και συμπεριλήφθηκαν στο βιβλίο του «The icons of Cyprus». Όμως, μετά τη φωτογράφηση του 1937, πολλά κειμήλια της εκκλησίας δεν άντεξαν τη φθορά του χρόνου και την ανίερη δράση των ιερόσυλων και εξαφανίστηκαν.

Η μικρή εκκλησία γιορτάζει στις 23 Απριλίου. Οι εικόνες του ναΐσκου, σύμφωνα με αφηγήσεις γερόντων, έφεραν ξύλινο σκαλιστό πλαίσιο. Κάτω από τις εικόνες διακρίνονται οι μορφές των 12 Αποστόλων να προβάλλουν μέσα σε αψίδες. Στις 28 Ιουλίου, στη γιορτή της Αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου, στο εκκλησάκι γίνεται λειτουργία και μικρή πανήγυρη, ενώ γίνεται και Περιφορά της εικόνας της Αγίας που βρίσκεται στο εκκλησάκι.

Αναφορικά με την ονομασία Άι Γιώρκης ο φτωχός, με την οποία είναι γνωστό το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου, υπάρχει μία άλλη εκδοχή, η οποία φαίνεται να ανατρέπει την ισχύουσα ονοματοδοσία. Όπως γράφει ο Χριστάκης Λύτρας, γνωστός Αραδιππιώτης ερευνητής και ιστοριοδίφης ο μακρινός του πρόγονος Ζαχαρίας Παπαδόπουλος (1860-1913), πατέρας της γιαγιάς του Αλεξάνδρας και κοινοτάρχης της Αραδίππου από το 1880 μέχρι το 1890, με τη σύζυγό του Ουρανία απέκτησαν 12 παιδιά από τα οποία τα 11 πέθαναν σε ηλικία 4-6 ετών περίπου.

Για να επιζήσει το 12ο το παιδί τους, η Αλεξάνδρα (1902-2000), με πρωτοβουλία του Ζαχαρία Παπαδόπουλου, διοργάνωσε έρανο, με τα έσοδα του οποίου αναστηλώθηκε από τα ερείπια του το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Είχε δει στον ύπνο του μία λάμψη στον ουρανό και ξαφνικά εμφανίστηκε μπροστά τους ο Άγιος Γεώργιος, ο οποίος του ζήτησε να χτίσει το εκκλησάκι του και, όταν τελειώσει, να σφάξει ένα αρνί στην είσοδο της μικρής εκκλησίας και να δώσει το κρέας τους φτωχούς. Ήταν λίγες μέρες πριν από το Πάσχα και ο Ζαχαρίας Παπαδόπουλος υπάκουσε στο θέλημα του Αγίου, έσφαξε το αρνί και μοίρασε το κρέας τους φτωχούς της κοινότητας. Καθιέρωσε, μάλιστα, αυτή τη συνήθεια και κάθε χρόνο έσφαζε ένα ή περισσότερα αρνιά και διαμοιράζε το κρέας στους φτωχούς. Έτσι, καθιερώθηκε ανάμεσα στους κατοίκους να αποκαλείται το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου ως Αϊ Γιώργης των φτωχών. Η ονομασία αυτή φαίνεται ότι με την πάροδο του χρόνου παραφθάρηκε, επειδή λησμονήθηκε ή ήταν άγνωστος ο λόγος της ονοματοδοσίας, με αποτέλεσμα να αποκαλείται σήμερα το εξωκλήσι Αϊ-Γιώρκης ο φτωχός, ονομασία για την οποία δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα οποιαδήποτε λογικοφανής ερμηνεία. Την εκδοχή αυτή για τον Αϊ-Γιώρκη των φτωχών, αφηγήθηκε στον Χριστάκη Λύτρα η γιαγιά του η Αλεξάνδρα