Ιερός Ναός Αποστόλου Λουκά

Η Εκκλησία του Αποστόλου Λουκά, βρίσκεται στην ομώνυμη κεντρική πλατεία της Αραδίππου και από τότε που χτίστηκε ίσαμε σήμερα πέρασε από τρεις μεγάλες δομικές αλλαγές. Η πρώτη μικρή εκκλησία χτίστηκε γύρω στα 1700. Πάνω στα θεμέλια της πρώτης κτίστηκε η δεύτερη μεγαλύτερη εκκλησία το 1851. Η δεύτερη εκκλησία ήταν πετρόκτιστη με ένα πανέμορφο σκαλιστό καμπαναριό, που δέσποζε στον ουρανό της Αραδίππου. Στον περίβολό της υπήρχαν δύο αίθουσες, στις οποίες λειτουργούσε το σχολείο της εποχής εκείνης. Με την πάροδο των ετών, ο πληθυσμός της Αραδίππου αυξανόταν και η δεύτερη εκκλησία ήταν πολύ μικρή για να ικανοποιήσει τις ανάγκες των πιστών. Έτσι, το 1939, η τότε Εκκλησιαστική Επιτροπή αποφάσισε να κατεδαφίσει την παλιά εκκλησία και να κτίσει νέα μεγαλύτερη. Η απόφαση αυτή λήφθηκε παρά τις έντονες διαμαρτυρίες των ιερέων και των πιστών, αλλά και τις αρχικές ενστάσεις του τότε Μητροπολίτη Πάφου και τοποτηρητή του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου και της Μητροπόλεως Κιτίου, Λεοντίου, ο οποίος στη συνέχεια συναίνεσε στην κατεδάφιση της Εκκλησίας.

Η Τρίτη εκκλησία κτίστηκε το 1939 στον ίδιο χώρο σε βυζαντινό ρυθμό με τρούλο. Την Επιτροπή αποτελούσαν ο Αντώνης Θεοδούλου, ο Γεώργιος Μιλλιώσιας, ο Δημήτρης Ξενοφώντος και ο Παυλής Πετρή. Τα σχέδια για την ανοικοδόμηση της νέας εκκλησίας ετοίμασε το αρχιτεκτονικό γραφείο του Φ. Φωτιάδη από τη Λευκωσία. Τη σχετική άδεια για το κτίσιμο της νέας εκκλησίας έδωσε ο τοποτηρητής του Αρχιεπισκοπικού θρόνου Λεόντιος, που ήταν εκτοπισμένος στην Πάφο, λόγω διατάγματος του Άγγλου Κυβερνήτη. Η προσφορά ανέγερσης του ναού κατακυρώθηκε στον εργολάβο Γιάννη Ιακώβου από την Αμμόχωστο. Το ποσό για την ανέγερση του ναού ανήλθε στις £1.220 λίρες Αγγλίας.

Το παλαιό, επίχρυσο, κεντρικό εικονοστάσιο, που περιλαμβάνει την Ωραία Πύλη, συμπληρώθηκε με την προσθήκη δύο νέων τμημάτων, που περιλαμβάνουν τις δύο πλάγιες θύρες, δεξιά και αριστερά. Το νέο εικονοστάσιο φιλοτεχνήθηκε με πολλή επιμέλεια από τους σκαλιστές αδελφούς Ταλιαδώρου, από την Ομορφίτα, έναντι του ποσού των £1.500 και ολοκληρώθηκε μέσα σε δύο χρόνια. Το δεξιό ξυλόγλυπτο εικονοστάσιο κάηκε από φωτιά το 1960. Οι ίδιοι τεχνήτες ήρθαν από την Ομορφίτα, ετοίμασαν σχέδια και μέσα σε τρία χρόνια αποπερατώθηκε το καινούριο εικονοστάσιο που κόστισε £3.000.

Για τον Άγιο και Ευαγγελιστή Λουκά, ο οποίος έζησε στην Αντιόχεια τον 1ο μ.Χ. αιώνα, όπου ασκούσε το επάγγελμα του ιατρού, ενώ ήταν και ζωγράφος, σύμφωνα με μια ευρύτατα διαδεδομένη παράδοση, στην Αραδίππου διασώζονται και καταγράφονται διάφορες παραδόσεις και θαύματα.

Η μνήμη του Αποστόλου Λουκά γιορτάζεται στις 18 Οκτωβρίου και στην κεντρική πλατεία της Αραδίππου και τους γύρω δρόμους πραγματοποιείται εμπορική πανήγυρη, ενώ ο Δήμος Αραδίππου έχει καθιερώσει και διοργανώνει από το 1986 που εγκαθιδρύθηκε, μεγάλη Καλλιτεχνική-Λαογραφική Εκδήλωση, διήμερης ή τριήμερης διάρκειας, στην οποία συμμετέχουν κυρίως Αραδιππιώτες λαϊκοί ποιητές, οργανοπαίκτες, τσιαττιστές, τραγουδιστές, χορευτές και άλλοι καλλιτέχνες.

Ως γνωστό, ο Απόστολος Λουκάς τιμάται ως ιατρός διαφόρων παθήσεων και ιδίων των οφθαλμολογικών. Την ημέρα της γιορτής του Αγίου, στις 18 Οκτωβρίου, η εκκλησία πλημμυρίζει από πιστούς που συρρέουν από κάθε γωνία της Κύπρου για να τιμήσουν τον Άγιο και να ζητήσουν τη χάρη του.

Το 2018 η Κυπριακή Εθνική Επιτροπή της UNESCO  αποφάσισε να συμπεριλάβει στον εθνικό κατάλογο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, την Πανήγυρη του Πολιούχου Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά κατόπιν στοιχειοθετημένης αίτησης του Δήμου Αραδίππου με σχετική βιβλιογραφία και ιστορικές αναφορές που πάνε πίσω μέχρι και το 1760 μ.χ.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΤΟΥΡΗΣ

ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ